Bu besin sofrada nasıl ölçülür?
Bir besin ara, kendi ölçüsünü ve kaç grama denk geldiğini gör. Kataloğumuzda iki binden fazla yemek ve besin var.
Yazmaya başla, katalog açılsın.
Bu araç ne yapar
Tariflerde ve paket etiketlerinde "1 porsiyon" yazar, ama bu ifadenin karşılığı yemekten yemeğe değişir. Bir porsiyon mercimek çorbası ile bir porsiyon karpuz aynı şey değildir; ne gramları benzer, ne de sofradaki ölçüleri.
Porsiyon çevirici bu boşluğu doldurur. Bir besin ararsın, üç şeyi birden görürsün:
- Sofradaki ölçüsü. Dilim mi, kase mi, avuç mu, adet mi?
- Gram karşılığı. Seçtiğin miktarın yaklaşık ağırlığı.
- Hangi gruplara sayıldığı. Günün beş temel besin grubundan hangilerine denk geldiği.
Katalogda iki binden fazla yemek ve besin var ve içinde Türk mutfağının kendi yemekleri bulunuyor: mercimek çorbası, karnıyarık, mantı, menemen, künefe. Uluslararası uygulamaların çoğunda bunları ya bulamazsın ya da yanlış bir eşleşmeye razı olursun.
Sayılar isteğe bağlı bir bölümde durur. Saklamıyoruz, ama öne de koymuyoruz.
Ölçüleri nasıl okumalı
afiet dört el ölçüsü kullanır ve her biri farklı bir besin grubunu ölçer:
| Ölçü | Neyi ölçer | Örnek |
|---|---|---|
| Avuç içi | Protein | et, tavuk, balık, baklagil |
| Yumruk | Sebze | salata, ıspanak, brokoli |
| Kapalı avuç | Tahıl ve nişasta | pilav, makarna, bulgur, ekmek |
| Başparmak | Eklenen yağ | zeytinyağı, tereyağı, tahin |
Bunların yanında sofranın kendi doğal kapları var: dilim (ekmek, karpuz), kase (çorba, yoğurt), adet (yumurta, elma), bardak (süt, ayran).
Ölçünün elinle kurulmasının bir sebebi var: elin bedeninle orantılıdır. 1,90 boyunda birinin avucu, 1,55 boyunda birinin avucundan büyüktür ve porsiyonu da öyle olmalıdır. Sabit bir gram değeri bu ayarı yapamaz; elin kendiliğinden yapar.
Katalogdaki gram değerleri ortalamadır. Aynı yemeğin evden eve, hatta tencereden tencereye değiştiğini biz de biliyoruz. Amaç laboratuvar ölçümü vermek değil, sofrada işe yarayan bir yaklaşım kurmak.
Bunu her gün yaşamak
Tek tek çevirmek zorunda değilsin. Bu sayfa bir sözlük gibi çalışır: merak ettiğinde bakarsın.
afiet uygulamasında akış tersine döner. Besini seçersin, ölçüyü uygulama getirir; sen yalnız miktarı söylersin. "İki dilim ekmek" dersin, gerisi arkada halledilir. Gram girmen ya da barkod okutman istenmez.
Bu, kayıt tutmanın önündeki en büyük engeli kaldırır: sürtünme. Kalori sayan uygulamalarda her öğün bir muhasebe işine dönüşür ve çoğu kişi birkaç hafta içinde bırakır. Sofranın kendi diliyle konuşulduğunda kayıt birkaç saniyeye iner.
Sık sorulanlar
- 1 porsiyon kaç gram?
- Besine göre değişir. Bir porsiyon et yaklaşık bir avuç içi kadardır (kadınlarda ~22 g, erkeklerde ~28 g protein karşılığı); bir porsiyon pilav bir kapalı avuç; bir porsiyon çorba bir kase. Tek bir gram değeri tüm besinler için doğru olamaz.
- El ölçüsü gerçekten güvenilir mi?
- Terazi kadar hassas değildir ama günlük kullanımda daha iyi sonuç verir. Sebebi şu: terazi hassastır, ama insanlar onu kullanmayı bırakır. Kullanılan kaba bir ölçü, kullanılmayan hassas bir ölçüden iyidir.
- Çocuklar için de aynı ölçüler mi geçerli?
- Ölçü çocuğun kendi elidir, o yüzden mantık aynı çalışır ve porsiyon kendiliğinden küçülür. Ama 18 yaş altında afiet bir hedef üretmez; büyüme çağında değerlendirme yaş persentilleriyle yapılır.
- Dışarıda yerken nasıl ölçerim?
- Elin hep yanında. Tabaktakini gözünle avuç ve yumruğa böl; birkaç denemeden sonra bakışın oturur.
- Aradığım yemek katalogda yok, ne yapmalıyım?
- En yakın besini seç. Katalog düzenli büyüyor ve eksikler bize ulaştıkça ekleniyor.
Girdiğin bilgiler tarayıcından çıkmaz; bize gönderilmez, saklanmaz.